Kiến trúc cảnh quan East Lake City dùng mặt nước làm trung tâm, để mép hồ mềm, giữ đầm lầy và trồng cây theo mùa hoa. Nhà trong công viên có mái phủ cỏ, đường dạo đổi vật liệu theo từng vùng. Phương án do liên danh Balmori Associates, CAL, ARUP và Thornton Tomasetti thực hiện cho công viên 36 ha quanh hồ khoảng 20 ha. Bài viết phân tích ngôn ngữ thiết kế của East Lake City: hình dáng nhà, đường dạo và cách kiến trúc đặt cạnh hệ sinh thái mặt nước.
Ngôn ngữ thiết kế dựa trên đường cong của nước
Đường bờ hồ không thẳng mà uốn thành nhiều vịnh. Đường dạo, bồn hoa và mái nhà đi theo cùng nhịp cong đó.
Cách làm cho thấy ở 3 chỗ:
- Bờ hồ chia thành các vịnh thoải, mỗi vịnh một chức năng.
- Đường dạo vòng quanh hồ thay vì chạy theo lưới ô vuông.
- Mái trung tâm triển lãm thoải dần xuống mép nước như một sườn đồi.
Khu ở xung quanh vẫn theo lưới đường đô thị. Công viên là vùng chuyển tiếp từ lưới thẳng sang đường cong của nước.
Hình dáng nhà trong công viên
Nhà trong công viên thấp, phủ xanh và mở ra mặt hồ. Phạm vi kiến trúc của phương án gồm khách sạn gắn trường đào tạo nghề khách sạn, phố đi bộ thương mại và trung tâm đa năng.
Trung tâm triển lãm ven hồ là hạng mục thể hiện rõ nhất ngôn ngữ thiết kế. Website dự án mô tả mái vườn xanh thoải dần xuống mép nước. Người đi dạo có thể bước lên mái như bước lên một gò cỏ.
Phối cảnh quán cà phê ven hồ dùng mái vỏ mỏng cong, cột thon và vách kính lớn. Khách ngồi trong nhà vẫn nhìn thẳng ra mặt hồ.
Đường dạo đổi vật liệu theo vùng
Mỗi vòng đi bộ dùng vật liệu và bề rộng khác nhau. Người đi bộ nhận ra vùng mình đang đứng qua mặt đường.
| Vùng | Vật liệu mặt đường | Cảm giác |
|---|---|---|
| Làn chạy bộ | Nhựa tổng hợp giảm chấn | Êm chân, chạy đường dài |
| Làn xe đạp | Bê tông nhựa | Phẳng, liền mạch |
| Đường ven nước | Gỗ sinh thái | Gần nước, đi chậm |
| Quảng trường | Đá tự nhiên chống trơn | Rộng, chịu đông người |
Website dự án cho biết làn chạy có đèn chiếu sáng ban đêm. Đường gỗ ở vùng thiên nhiên hẹp hơn, chạy sát mép đầm lầy.
Kiến trúc đặt cạnh hệ sinh thái mặt nước
Hệ sinh thái mặt nước gồm đầm lầy bản địa, đảo nổi thực vật và vườn sen. Kiến trúc được đặt lùi lại hoặc nâng lên để không chèn vào các vùng đó.
Phương án dùng một số cách sau:
- Đường gỗ đi trên mặt đầm lầy, không đắp đất.
- Điểm quan sát chim đặt ở mép vùng ngập, không vào giữa.
- Bờ kè mềm sinh học thay vì tường chắn bê tông.
- Đảo nổi thực vật đặt giữa hồ để lọc nước mặt.
Nhà có nhiều người lui tới như khách sạn, phố thương mại đặt ở vòng ngoài. Vòng trong gần nước dành cho đi bộ và quan sát.
Cây trồng theo mùa hoa
Phương án chia công viên thành các khu nở hoa vào những thời điểm khác nhau trong năm. Mỗi mùa có một khu nổi bật.
| Khu | Đặc điểm |
|---|---|
| Vườn diên vĩ | Trải dọc các vịnh thoải của hồ |
| Vườn sen | Mặt nước nông ở vùng thiên nhiên |
| Rừng cây | Đi bộ xuyên tán cây, nhiều bóng mát |
| Đường dạo điêu khắc | Cây bụi, thảm hoa xen tác phẩm nghệ thuật |
Cây bản địa ít cần tưới và hợp khí hậu Hà Nội. Khu rừng và đầm lầy còn là nơi chim trú ngụ.
Nước, cỏ và đá trong cùng một khung nhìn
Nhiều phối cảnh của dự án ghép 3 lớp vật liệu: mặt nước ở xa, thảm cỏ và hoa ở giữa, đá và gỗ ở tiền cảnh. Người đứng ở quảng trường nhìn qua bồn hoa ra mặt hồ.
Quảng trường trung tâm có tường thấp uốn cong ôm lấy thảm cây. Tác phẩm điêu khắc màu trắng đặt ở điểm cao, nhìn thấy từ xa. Đường dạo nối quảng trường xuống bờ nước qua các bậc thềm.
Ánh sáng ban đêm trong cảnh quan
Cảnh quan theo hướng tự nhiên cần chiếu sáng nhẹ để không làm phiền chim và sinh vật nước. Website dự án cho biết làn chạy có đèn công viên ban đêm. Quảng trường có cột chiếu sáng nghệ thuật.
Cách chia ánh sáng thường gặp với công viên sinh thái:
- Vùng đầm lầy và đảo nổi để tối, chỉ có đèn thấp dọc đường gỗ.
- Làn chạy và làn xe đạp có đèn đều, đủ sáng cho an toàn.
- Quảng trường và phố thương mại sáng nhất, phục vụ sự kiện.
Vật liệu tự nhiên cho cảm giác gần gũi
Website dự án mô tả đường dạo ven nước lát gỗ sinh thái, quảng trường lát đá tự nhiên chống trơn, bờ hồ dùng kè mềm sinh học. Gỗ, đá, cỏ và nước tạo nên bảng vật liệu ấm, gần gũi, khác với cảm giác bê tông của nhiều khu đô thị mới.
Kiến trúc và thiên nhiên cùng một ngôn ngữ
Điểm mạnh của kiến trúc cảnh quan East Lake City nằm ở sự nhất quán. Đường bờ cong, đường dạo cong, mái nhà thoải xuống mặt nước, tất cả cùng một nhịp. Người đi trong công viên không thấy ranh giới cứng giữa nhà và cây.
Ngôn ngữ thiết kế mang lại những trải nghiệm cụ thể:
- Bước lên mái vườn của trung tâm triển lãm như bước lên một gò cỏ.
- Ngồi quán cà phê mái vỏ cong, nhìn thẳng ra mặt hồ qua vách kính.
- Đi đường gỗ trên mặt đầm lầy, nghe tiếng chim.
- Đứng ở quảng trường, nhìn qua bồn hoa ra mặt nước.
Một khu đô thị có ngôn ngữ cảnh quan riêng sẽ dễ được nhớ tới và dễ tạo cảm giác thuộc về cho người ở.